Nước

Nước có công thức hóa học là H2O. 

Trong thiên nhiên nuoc tồn tại thể khí ( mây, hơi nước bay hơi khi đun nước sôi, hơi thở mùa đông), thể lỏng (nước biển, nước mưa, nước sông) thể rắn (nước đá, băng, tuyết). 

Không khí ẩm thường hơi nước có khoảng 1% thể tích.

70% diện tích của Trái Đất được nước che phủ, nhưng chỉ 0,3% tổng lượng nước trên Trái Đất nằm trong các nguồn có thể khai thác dùng làm nước uống.

Vòng tuần hoàn nước

Ngày Nước Thế giới hay Ngày Nước sạch Thế giới vào ngày 22 tháng 3 hàng năm.

Ngày Nước Thế giới  do Hội nghị Liên Hiệp Quốc năm 1992 về Môi trường và Phát triển (UNCED) tại Rio de Janeiro, Brasil.

Chủ đề của Ngày Nước thế giới năm 2018 được chọn là “Nước với Thiên nhiên” nhằm tìm kiếm các giải pháp dựa vào tự nhiên để giải quyết, ứng phó kịp thời với những thách thức về nguồn nước.

Nước trong cơ thể

Chiếm khoảng 60-70% trọng lượng của cơ thể, nước phân phối ở khắp nơi như máu, cơ bắp, não bộ, phổi, xương khớp... Con người có thể chịu đựng đói ăn trong vài tháng, nhưng thiếu nước trong dăm ba ngày là đã có nhiều nguy cơ tử vong.

Mỗi ngày cơ thể mất đi khoảng 1,5 lít nước qua đại tiểu tiện, đổ mồ hôi, hơi thở. Khi làm việc, vận động cơ thể sẽ mất thêm nước. Vì vậy, để giữ lượng nước của cơ thể bình thường, cần phải uống nước để thay thế phần mất đi. Nhu cầu nước của mỗi người thay đổi tùy theo tuổi tác, nhiệt độ cơ thể, cân nặng, mức độ vận động, làm việc, thời tiết...

Vai trò của nước trong cơ thể

Nước giữ nhiều vai trò rất quan trọng trong cơ thể, dưới đây là vài thống kê:

 - Duy trì nhiệt độ trung bình của cơ thể, như nước trong bộ tản nhiệt của xe ô tô, máy bay.

- Chuyên chở chất dinh dưỡng và ôxy nuôi tất cả tế bào.

- Giúp chuyển hóa thực phẩm ra năng lượng, cần thiết cho các chức năng cơ thể.

- Giúp cơ thể hấp thụ các chất dinh dưỡng.

- Loại bỏ các chất thải của cơ thể qua hệ tiết niệu, da, ruột, hơi thở.

- Bao che các cơ quan sinh tử trong cơ thể, tránh tổn thương do sự cọ xát, va chạm.

- Bảo vệ các khớp xương, tránh viêm sưng, đau nhức vì nước là chất nhờn làm cho khớp cử động trơn tru.

- Làm ẩm không khí để sự hô hấp dễ dàng, tránh dị ứng, ho khan.

- Phòng chống sự đóng cục máu ở các động mạch của tim, não, giảm nguy cơ tai biến tim và não.

- Cần thiết cho sự sản xuất các chất dẫn truyền thần kinh, các hormon cần thiết cho các chức năng và các phản ứng sinh hóa của cơ thể.

- Là thành phần cấu tạo của các bộ phận quan trọng: não chứa 85% nước, xương 22%, cơ bắp 75%, máu 92%, dịch bao tử 95%, răng 10%...

Nếu không uống đủ nước

Thiếu nước vừa phải đưa tới:

- Mệt mỏi, buồn ngủ, không có nước mắt khi khóc.

- Táo bón vì không đủ nước để làm mềm chất thải tiêu hóa thực phẩm.

- Ít tiểu tiện.

- Khô và ngứa da vì các tế bào da không có nước, tróc rụng.

- Nổi mụn trứng cá.

- Chảy máu mũi vì niêm mạc khô, mạch máu dễ hư hao.

- Tái phát nhiễm trùng tiết niệu vì không có nước để loại chất hóa học có hại và vi khuẩn ra ngoài cơ thể qua sự tiểu tiện. Sạn thận cũng dễ tái sinh.

- Ho khan, viêm phế quản vì không khí qua mũi không được làm ẩm, kích thích và khiến cho phổi nhạy cảm với bụi bặm, khói thuốc, các hóa chất.

- Chảy nước mũi vì mũi dễ bị dị ứng.

 - Nhức đầu, chóng mặt, cơ bắp yếu mềm.

Thiếu nước trầm trọng đưa tới giảm huyết áp, tim đập nhanh; miệng, da, niêm mạc khô, không đổ mồ hôi; mắt sưng, rất khát nước, tiểu tiện ít, mất định hướng... Nhiều người dùng tiêu chuẩn "khát" để uống nước. Thực ra, khát không phải là dấu hiệu hoàn hảo để báo hiệu nhu cầu uống nước.

 Ở người cao tuổi hoặc trong vài bệnh, cảm giác khát giảm đi trong khi nhu cầu về nước không giảm. Vì thế, cần uống nước đều dù ta có khát hay không. Có thể quan sát màu của nước tiểu để biết thiếu nước. Nếu nước tiểu trong sáng là có đủ nước; vẩn đục màu vàng là dấu hiệu của thiếu nước

Uống vào lúc nào?

Nhiều người đợi khi nào cảm thấy khát hoặc miệng khô ran rồi mới uống nước thì sợ rằng hơi trễ đấy. Vì cảm giác khát giảm rất nhiều ở người cao tuổi và vì khô miệng là một trong những dấu hiệu cuối cùng của sự ráo nước (dehydration) của cơ thể. Do đó, nên có thói quen uống nước vào những thời điểm nhất định để khỏi quên, khỏi thiếu nước.

Thường thường nên uống một ly nước lạnh ngay khi thức dậy để động viên tế bào cơ thể rồi uống trước bữa điểm tâm; lúc 10 giờ sáng; trước khi ăn trưa; lúc 4 giờ chiều; trước khi ăn tối; lúc 9 giờ và trước khi đi ngủ. Uống nước trước khi tắm.
Khi rất khát, chẳng nên nốc một hơi hết ly nước. Mà nên từ từ uống từng ngụm một để cho nước có thì giờ thấm qua thành ruột vào mạch máu, tưới mát các mô bào và thỏa mãn nhu cầu khát của một cơ thể bị thiếu nước.

Những trường hợp cần uống thêm nước

- Không khí khô, như ngồi máy bay đường trường, cần uống nước mỗi giờ.

 - Với thời tiết lạnh, cơ thể cần thêm nước và năng lượng để duy trì thân nhiệt ở mức 37oC.

 - Với thời tiết nóng mà làm việc ngoài trời, cần uống thêm một, hai ly nước.

 - Bị cảm cúm, sưng phổi có thể đưa tới cơ thể thiếu nước, vì vậy nhớ uống thêm vài ly nước.

 - Bà mẹ có bầu, cần uống thêm 2-3 ly nước mỗi ngày để đáp ứng nhu cầu nước cho máu, nước bình ối, tế bào.

 - Cho con bú sữa mẹ cũng cần thêm nước để có nhiều sữa.

 - Tiêu chảy, ói mửa, băng huyết, bệnh tiểu đường...

Khi uống nước nên uống từ từ, từng ngụm nhỏ, mỗi lần không nên quá 150-200ml. Trước bữa ăn khoảng 15-40 phút nên uống một ít nước, vì sau khi uống 10-15 phút, nước đã được tống khỏi dạ dày vào ruột non và thấm vào máu. Sau những bữa ăn bình thường không uống nước ngay mà để sau khoảng 30-40 phút, vì uống nhiều nước ngay sau bữa ăn sẽ pha loãng hoặc giảm hoạt tính của các men tiêu hóa thức ăn (trừ những bữa ăn có chất nhiều kích thích, ăn thức ăn khô, thức ăn nhiều mỡ). 

Vài điều cần lưu ý

 - Uống nước là cần thiết, nhưng nếu uống quá nhu cầu hoặc sự chịu đựng của cơ thể lại là điều không tốt, đôi khi ngộ độc nước.

 - Bệnh nhân tim mạch, cao huyết áp, phù nề bàn chân cần tránh uống quá nhiều nước.

 - Nếu có bệnh thận, nên hỏi ý kiến bác sĩ trước khi uống thêm nước.

 - Không nên uống nhiều nước trong khi ăn. Nước sẽ làm loãng dung dịch acid hydrochloric, dịch vị và enzym trong dạ dày, gây chậm tiêu hóa.

 - Đa số nước có thêm khoáng chất đều có acit acetic và acid này hay làm hư răng.

 - Uống nhiều nước có thể khiến cho ta phải thức giấc nửa đêm để đi tiểu, gây gián đoạn giấc ngủ. Có thể tránh bằng cách cắt giảm tiêu thụ nước mấy giờ trước khi đi ngủ và đi tiểu trước khi lên giường.

Dấu hiệu bạn thiếu nước - Theo Top Healthy Life Advices

1. Số lần đi tiểu

Trung bình một người khỏe mạnh đi tiểu 6-7 lần trong ngày. Con số này có thể dao động tùy mỗi người nhưng không dưới 4-5 lần. Không uống đủ nước khiến thận khó khăn trong việc lọc các tạp chất cơ thể. Do đó uống đủ nước giúp cơ thể hoạt động trơn tru, thải độc tố hiệu quả.

2. Da khô

Nhức đầu

Cơn đau đầu có thể đến từ nguyên nhân thiếu nước. Hãy kiểm tra lại các dấu hiệu, bạn di chuyển lên xuống cầu thang hay cúi xuống nhặt một vật dụng và cơ thể bị đau đầu hoặc chóng mặt liên tục. Đây có thể là dấu hiệu cho thấy cơ thể bị thiếu nước khiến việc vận chuyển máu lên não không được trơn tru.

3. Khô miệng

Hiện tượng khô miệng do việc hạn chế tiết nước bọt trong miệng. Khô miệng thường xuyên có thể gây ra các vấn đề về hôi miệng hay rối loạn cổ họng. Dấu hiệu khô miệng do cơ thể đang quá trình uống thuốc hoặc uống quá ít nước. Giữ một chai nước bên cạnh để bổ sung nước mọi lúc mọi nơi.

4. Màu sắc nước tiểu

Đây là dấu hiệu rõ ràng nhất về mức độ ngậm nước của cơ thể. Màu nước tiểu vàng nhạt, trong suốt được cho là cơ thể được uống đủ nước.

5. Chuột rút cơ bắp

Khi thiếu nước, tín hiệu thần kinh từ não bộ đến cơ bắp không thể làm việc tốt nên hiện tượng co rút cơ bắp rất dễ xảy ra, đặc biệt là vùng bắp chân.

Bên cạnh đó, tập thể dục mà không uống đủ nước sẽ dẫn đến mất cân bằng điện phân. Tình trạng này không chỉ khiến nguy cơ chuột rút tăng mà còn làm trầm trọng thêm cơn đau nhức vào ngày hôm sau. 

6. Thèm đồ ngọt

Gan cần nước để hoạt động và một trong các nhiệm vụ của nó là giải phóng glycogen, phân tử trữ đường. Không đủ nhiên liệu, gan không thể giải phóng glucose cùng các nguồn năng lượng khác. Kết quả, chúng ta phải bù đắp bằng cách ăn uống và cảm giác thèm bánh, nước ngọt xuất hiện. 

7. Khó đại tiện

Nước hỗ trợ toàn bộ hệ tiêu hóa, giúp bôi trơn ruột và làm mềm phân để dễ dàng tống ra ngoài. Ngược lại, khi thiếu nước, phân trở nên cứng và bạn sẽ gặp khó khăn lúc đại tiện. 

5 thời điểm không nên uống nước

1.Trước khi đi ngủ

Bạn nên tránh uống nước trước giờ ngủ vì hai lý do. Thứ nhất, thói quen này có thể khiến bạn phải thức dậy đi vệ sinh, từ đó gián đoạn thời gian và chất lượng giấc ngủ. Thứ hai, so với ban ngày, thận làm việc chậm hơn vào buổi đêm nên bạn dễ bị sưng mặt hoặc tay chân lúc thức dậy. Tốt nhất, hãy uống nước cách giờ ngủ hai tiếng đồng hồ. 

2 .Giữa buổi tập nặng

Khi tập luyện nặng, nhiệt độ cơ thể tăng cao, tạo ra cảm giác nóng nực. Tuy nhiên, đừng vội uống nhiều nước để làm mát bởi bạn sẽ đứng trước nguy cơ rối loạn cân bằng điện giải với các triệu chứng như đau đầu, buồn nôn, chóng mặt. Bên cạnh đó còn gây nguy hiểm cho người mắc bệnh tim. Trên thực tế, Mỹ từng ghi nhận một trường hợp tử vong do uống quá nhiều nước lúc tập luyện. 

3. Khi nước tiểu mất màu

Nước tiểu đậm màu chứng tỏ cơ thể thiếu nước nhưng nếu hoàn toàn trong suốt, không màu thì cho thấy cơ thể đang thừa nước. Đây là biểu hiện cần đặc biệt lưu ý bởi thừa nước làm giảm nồng độ natri, từ đó dẫn tới hàng loạt vấn đề sức khỏe trong đó có đau tim. 

4. Khi ăn đồ cay

Cảm giác nóng rát khi ăn đồ cay do phân tử tên capsaicin gây ra. Do cùng tính chất phân cực, nước không giúp giảm cay mà ngược lại còn khiến capsaicin phát tán khắp miệng và ống dẫn thức ăn, kết quả tình trạng còn tồi tệ hơn. Để bớt khó chịu, bạn hãy chọn uống sữa là chất lỏng ít phân cực hơn nước. 

5. Trong bữa ăn

Uống nước trong bữa ăn tốt hay hại sức khỏe vẫn là điều nhiều người tranh cãi. Tuy nhiên, bệnh nhân trào ngược dạ dày thực quản nên tuyệt đối tránh thói quen này.

Uống nước đúng cách

1. Uống nước trong khi ngồi

Uống nước khi di chuyển hoặc đang lái xe có nghĩa bạn đang bắt cơ thể làm việc đa nhiệm và cơ thể không thể tập trung hoàn toàn vào việc hấp thụ nước. Vì vậy, hãy ngồi thoải mái, hít một hơi sâu và bắt đầu uống nước chầm chậm như bạn đang thưởng thức một món ăn ngon vậy.

2,Nước ấm là lựa chọn tốt nhất

Nghiên cứu cho thấy nhiệt độ của nước ảnh hưởng đến hiệu quả hấp thụ vào cơ thể. Một ly nước ấm là lựa chọn tốt nhất cho cơ thể.

3. Đừng uống nhiều trong khi ăn

Việc uống nước nhiều trong khi ăn sẽ làm phức tạp thêm quá trình tiêu hóa. Tỷ lệ lý tưởng nhất là 50% dạ dày của bạn được lấp đầy bằng thực phẩm, 25% là nước và 25% còn lại để cho các loại nước của đường tiêu hóa.

4. Uống ngay cả khi bạn không khát

Không có mức tiêu thụ nước hợp lý nào phù hợp cho tất cả mọi người. Ví dụ, những người hoạt động thể thao và người sống trong điều kiện khí hậu khô cần nhiều nước hơn bình thường. Các chuyên gia khuyên mọi người không nên chờ đến khi khát mới uống nước. Hãy uống đều đặn từng ngụm nhỏ một để cơ thể hấp thụ nước tốt nhất.

5. Chia nhỏ lượng nước khi uống

Không nên uống một lượng nước lớn trong một lần, bởi như thế nước sẽ không được hấp thụ tốt mà còn trở thành gánh nặng cho cơ thể bạn.

6. Uống ít nước trắng trước khi uống cafe

Uống nước trước khi uống trà hoặc cà phê sẽ làm giảm hàm lượng axit trong dạ dày. Trà có độ pH khoảng 6 (có tính axit) và cà phê có độ pH là 5 (cũng nằm trong khoảng axit).
Vì vậy, khi bạn uống trà hoặc cà phê, dù là vào buổi sáng hay buổi tối, chúng đều có thể làm tăng nguy cơ mắc bệnh loét cấp tính và ung thư.
Nếu bạn uống nước trước khi uống trà hoặc cà phê, nước không chỉ làm loãng mức axit trong dạ dày mà còn giảm thiểu tổn thương lên dạ dày và sức khỏe chung.
Nước cũng làm giảm ảnh hưởng của trà lên răng do chứa hàm lượng axit cao. Uống nước còn giúp giữ cho cơ thể tránh mất nước và hỗ trợ loại bỏ độc tố ra khỏi cơ thể.

11 thời điểm cần uống nhiều nước

uống nước trong ngày tốt cho sức khỏe

Nên tham khảo thời điểm cụ thể trong ngày uống nước tốt nhất cho sức khỏe như sau:

- 7h: Uống ly đầu tiên để làm ẩm cơ thể, sau đó 30 phút nên ăn sáng.
- 9h: Uống ly thứ hai, bắt đầu ngày làm việc
Đó là khoảng 1 giờ sau khi ăn sáng của bạn; có một ly nước và bắt đầu ngày làm việc của bạn.
- 11h30: Uống nước 30 phút trước khi ăn trưa.
- 13h30: Uống ly nước một giờ sau khi ăn trưa để các chất dinh dưỡng từ thực phẩm được hấp thụ tốt hơn.
- 15h: Uống một tách trà để thư thái (dung tích tương đương 1 ly nước)
- 17h: Cốc nước này sẽ giúp bạn tránh ăn nhiều vào buổi tối
- 20h: Uống một ly nước sau ăn tối 1 giờ và trước khi tắm
- 22h: Ly nước cuối cùng của ngày, hỗ trợ quá trình tái tạo tế bào trong khi ngủ.